روانشناسی منزل

روانشناسی منزل

طراحی به علم ایجاد یک طرح یا نقشه از تصویر واقعی یا تصویر موجود در ذهن آدمی گفته می‌شود. هماهنگ‌سازی طراحی شده برای برجسته و زیبا نشان دادن رنگ‌ها، اثاثیه و سایر اشیا در یک ساختمان یا اتاق به صورت هنرمندانه را می‌توان دکوراسیون داخلی بیان کرد به عبارت ساده‌تر معماری داخلی همان فضای ثابت داخلی و دکوراسیون داخلی یعنی چگونگی چیدمان اکسسوری‌های موجود در خانه است. در بحث روانشناسی منزل، معماری و دکوراسیون داخلی بیشتر از آنکه به چگونگی و نحوه‌ی چیدمان و ساخت و ساز بپردازیم به موضوعاتی از جمله به آفرینش فضاهای زیبا و آرامش بخش، تامین امنیت روحی و روانی و نیز چگونگی تاثیر آن بر روحیات و شخصیت افراد مختلف می‌پردازیم.

 

روانشناسی محیط داخلی

 

معماری چیست؟

معنی معماری در عصر امروز محدود به هنر و پدیده‌ی مطلق نمی‌شود پس همیشه شک و تردیدی همراه آن است و به دنبال ایجاد شک تفکر جایگزینی حاصل می‌شود و جایگزینی می‌تواند تبدیل به چند گزینی (چند انتخابی) شود و نتیجه به نیک گزینی (بهترین انتخاب) می‌انجامد لذا معماری به مانند همه‌ی هنرها یک فعالیت تجربی به حساب می‌آید یعنی وقتی یک معماری نو و ابتکاری شروع می‌شود در واقع می‌گوییم یک کار هنری آغاز شده است و حتما پایانی هم دارد اما با توجه به این تعریف که هیچ کار هنری پایانی ندارد اثر معماری هم پایانی ندارد یعنی می‌تواند توسط آیندگان گسترش یابد به عبارت دیگر قابلیت گسترش و انعطاف در درونش لحاظ شده است در حالت کلی علم معماری با مسایل و با مقیاس کلانشهر در ارتباط است ولی معماری داخلی به فضای شخصی و حریم خصوصی افراد اشاره دارد این معماری واسطه بین فرد و جهان اطراف است.

 

تاثیر معماری داخلی در روان آدم

 

طراحی چیست؟

طراحی به علم ایجاد یک طرح یا نمایه از تصویر واقعی یا تصویر موجود در ذهن آدمی گفته می‌شود.

طراحی داخلی چیست؟

گروهی از کارهای مختلف را بیان می‌کند که علاوه بر مرتبط بودن آن با پروژه به تبدیل آن به تنظیمات موثر برای طیف وسیعی از فعالیت‌های انسانی نیز مرتبط می‌شود.

طراحی معماری داخلی چیست؟

طراحی معماری داخلی تخصصی است که توسط مهندس مربوطه جهت طراحی فضای داخلی به کار برده می‌شود مانند معماری کل ساختمان اعم از تمام بخش‌های سازه، مصالح، تاسیسات و … اما در داخل فضای ساخنمان است به عبارت دیگر معماری داخلی همان اجزای ثابت فضای داخلی است و دکوراسیون داخلی نیز چگونگی چیدمان اجزای متغییر داخل ساختمان است. معمار داخلی علاوه بر داشتن علم در زمینه‌ی معماری و هنر زییاشناسی باید در مورد روان‌شناسی نیز اطلاعات کافی داشته باشد همچنین باید بتواند حس دریافتی ساکنان از فضاهای معمارانه را تجزیه و تحلیل کند.

بنابراین طراحی معماری داخلی، آفرینش خلاقانه‌ی بنا توسط آدمی بر مبنای علم و هنر که جهت ساماندهی فضا به کار می‌رود و از زیبایی، استحکام و ارزش و کارآیی خاصی برخوردار است.

دکوراسیون داخلی چیست؟

هنر چیدمان اکسسوری‌های داخلی منزل را دکوراسیون داخلی می‌نامند در واقع هماهنگ‌سازی این اکسسوری‌ها برای برجسته و زیبا نشان دادن آن‌ها در فضای داخلی به صورت هنرمندانه را می‌توان دکوراسیون داخلی بیان کرد. این هنر مانند هنرهای دیگر دارای سبک و اصول است که  علاوه بر اصول بر اساس سلیقه، نیازها و عرف چیده می‌شوذ.

دکوراسیون داخلی با دو رشته معماری و طراحی داخلی ارتباط دارد یعنی علاوه بر معماری داخلی ساختمان مثل دیوار با طراحی فضاهای داخلی نیز در ارتباط است. معماری داخلی در واقع خلق فضایی که از زیبایی، استحکام و کارآیی بالایی برخوردار است طراح با ترکیب اصول و ارکان نخصصی معماری داخلی با حس زیباشناسی فضایی را بوجود می‌آورد که هویت و شخصیت فرد، همچنین سلیقه و نیازش را بیان می‌کند.

 

طراحی معماری داخلی و تاثیر آن در روانشناسی محیط

 

داشتن استعداد، تجربه و عادت اساس طراحی فضا و دکور داخلی به شمار می‌رود برای اینکه دکوراسیون جذاب و زیبایی داشته باشیم به حقه‌های خاص طراحان دکور نیاز است در حالی که افراد معمولی و بسیاری از صاحب‌خانه‌ها تنها به این فکر می‌کنند که مثلا مبلمان را در مقابل کدام دیوار قرار دهند در حالی که طراحان دکور علاوه بر در نظر گرفتن این مسئله به فضای ایجاد شده میان مبلمان و لوازم و نوع معماری نیز توجه می‌کنند.

شباهت دکوراسیون داخلی با معماری داخلی

کف اتاق، دیوار و سقف از اجزای مشترک بین دکوراسیون داخلی و معماری داخلی محسوب می‌شوند.

کف اتاق

کف اتاق در واقع پایه‌ی اتاق و به عنوان دیوار پنجم شناخته می‌شود. سطح کف اتاق وسیع و بزرگ است لذا علاوه بر استحکام و مقاوم بودن به چگونگی آرایش آن در دکوراسیون داخلی اهمیت ویژه‌ای داده می‌شود. قبل از انتخاب فرش، کفپوش یا سرامیک باید به معماری داخلی کف اتاق توجه کنید.

دیوار و سقف

دیوار و سقف از عناصر ثابت ساختمان به شمار می‌رود که تعیین کننده فضای داخلی شماست. بیشترین رنگ‌ها و طرح‌ها در این قسمت از خانه مصرف می‌شود لذا سردی و گرمی خانه به این رنگ‌ها بستگی دارد. از لحاظ بصری فضا را جمع و جور یا گسترده نشان می‌دهد. دیوارها تخیل طراح و مهارت فنی معمار داخلی را نشان می‌دهند پس آرایش و طراحی معماری اصولی آن اهمیت ویژه‌ای دارد.

سبک دکوراسیون داخلی

سبک پست مدرن

اصطلاح مدرن برای طرح‌ها و اکسسوری ای به کار می‌رود که نیازی به تزینات اضافی ندارد و دارای ظاهری معمولی با طرح ساده است در این سبک دیوارها ساده هستند و دارای فضایی آرامش بخش و مرتب به صورت مینیمال هستند که بهترین راه‌حل برا رهایی از زندگی پرمشغله است. نمای زیبا و عالی اساس طراحی داخلی مدرن است که از نورپردازی برای تزیین و زیبا نشان دادن استفاده می‌کند.

سک سنتی و استفاده از طرح‌های قدیمی

استفاده از طرح‌های قدیمی بسیار رایج است و برخی مردم سعی دارند با بهره‌گیری از طرح و رنگ‌های اصیل و سنتی تاریخ را زنده کنند در طرح‌های مدرن اشکال به صورت برجسته‌ی هندسی بکار رفته است ولی از رنگ لطیفی برای این طرح‌ها استفاده نشده است در دهه‌ی ۱۹۵۰ رنگ‌ها بسیار تند بودند و در دهه‌ی ۱۹۶۰ از رنگ‌های روشن، اصلی و گل‌های هندسی استفاده می‌کردند در دهه ۱۹۷۰ رنگ‌ها تیره و دلگیر شدند اگر به استفاده از طرح و اکسسوری‌های قدیمی در منزل علاقه دارید خوب می‌دانید که باید دنبال چه چیزی باشید و آن را با طرح‌های دیگر هماهنگ کنید ولی زیاد تحت تاثیر اکسسوری های با طرح و نقش قدیمی قرار نگیرید زیرا برخی از آنها ساختگی هستند.

سبک صنعتی

سبک صنعتی جدیدترین سبک برای منزل به شمار می‌رود. این سبک دارای جذابیت بصری ویژه به دلیل وجود سطوح پرکاربرد، معماری بدون روکش و ترکیب طرح‌های قدیمی و مدرن است. در این سبک اکسسوری‌ها را طوری قرار می‌دهند که منزل را شبیه اداره‌ها، کارگاهها یا انبار کنند و برای ایجاد تنوع و جذابیت بصری خاص طرح‌های مدرن را با طرح‌های قدیمی ترکیب می‌کنند که منجر به کاهش دلتنگی ساکنان خانه نسبت به گذشته می‌شود. از سبک دکوراسیون صنعتی هم در فضای داخلی لوکس و هم در فضای ساده استفاده می‌شود.

تاثیر دکوراسیون بر محیط انسان

بسیاری از تحقیقات نشان می‌دهد که انسان بیش‌تر تحت تاثیر محیط قرار می‌گیرد و به عنوان عاملی موثر و تاثیرگذار بر رفتار انسان شناخته می‌شود ولی با پیشرفت علم روانشناسی مشخص شد که محیط دیگر عامل موثر در رفتار انسان نیست بلکه بر روند شکل‌گیری محیط اثر متقابل دارند چون شخصیت و رفتار انسان به روانشناسی محیطی مربوط می‌شود و اگر می‌خواهیم واکنش و رفتار انسان را در مقابل محیط بدانیم ابتدا باید ذهن و عین را در منظره درک کنیم با شناخت خصوصیات فردی و با استفاده از رفتارهای آشکار محیطی می‌توانیم پی ببریم که افراد رفتار و طبیعت‌هایی دارند که به طور مشخص نتیجه تقابل بین محیط و فرد است.

 

روانشناسی محیط

 

در بحث روانشناسی منزل، معماری و دکوراسیون داخلی بیشتر از آنکه به چگونگی و نحوه‌ی چیدمان و ساخت و ساز بپردازیم به موضوعاتی از جمله به آفرینش فضاهای زیبا و آرامش بخش، تامین امنیت روحی و روانی و نیز چگونگی تاثیر آن بر روحیات و شخصیت افراد مختلف می‌پردازیم لذا در طراحی‌ها رعایت نکات روان شناختی اهمیت ویژه‌ای دارد و نباید سبُک شمرده شود بدین ترتیب افراد بسیاری به رشته روانشناسی محیط روی آورده‌اند. نتایج این تحقیقات نشان می‌دهد که طراحی ساختمان و دکوراسیون داخلی بر مبنای تمایلات و روحیه انسان و تاثیر گرفتن آن از محیط و بالعکس است.

روانشناسی محیط

در دهه‌های ۶۰ و ۷۰ تحقیقاتی که جهت بررسی تاثیر متقابل انسان و محیط صورت می‌گرفت به عنوان رشته‌های روانشناسی محیط یا روانشناسی اکولوژیک شناخته می‌شد اما گرامان در سال ۱۹۷۶ روانشناسی محیط را مکمل روانشناسی عمومی بدون در نظر گرفتن محیط می‌داند لذا رشته روانشناسی محیط یکی از زیر مجموعه‌های روانشناسی عمومی است.

آقای گرامان معتقد است در روانشناسی سنتی به محیط و فرهنگ توجه نشده است به همین خاطر نیاز به وجود روانشناسی محیط و اکولوژیک احساس می‌شد که منجر به پیدایش آن شد.

 

روانشناسی محیط

 

ویژگی روانشناسی محیط

  1. در روانشناسی محیط، انسان را از محیط طبیعی جدا نمی‌کنند و انسان به عنوان بعد غیرقابل تفکیک از محیط به حساب می‌آید.
  2. در روانشناسی محیط به آداب و رسوم و فرهنگ جامعه توجه می‌شود.
  3. برخی عقیده دارند نمی‌توان تعریف جامع و کاملی از رشته تخصصی روانشناسی محیط ارائه داد زیرا هنوز مبنای آن تکمیل نشده است و مستلزم تجربه و پژوهش است.

جیفورد در سال ۱۹۹۷ روانشناسی محیط را «بررسی متقابل بین فرد و قرارگاه فیزیکی وی» تعریف کرد. او معتقد است در چنین تاثیر متقابلی، انسان محیط را دگرگون می‌کند و همزمان رفتار و تجربه‌های وی توسط محیط دگرگون می‌شود. منظور از “قرارگاه فیزیکی” در جمله‌ای که جیفورد برای تعریف روانشناسی محیط به کاربرده است یعنی فضای فیزیکی که با هدف‌های کاربردی و سازمانی تعریف شده است مانند بیمارستان که محل درمان بیماران است.

به عبارت خلاصه‌تر در روانشناسی محیط، رفتار در تعامل با ابعاد فیزیکی-معماری یا نمادی محیط مورد تجزیه و تحلیل قرار می‌گیرد.

تاثیر محیط اطراف (پیرامون) بر انسان

منظور از محیط پیرامون جنبه‌های مخفی مثل صدا، نور و روشنایی است و تاثیر عمیقی بر کارهای ما دارد. خلق؛ عملکرد کاری و حتی سلامت جسمی ما تحت تاثیر درونداد (ورودی) حسی است که ما همیشه آن را از محیط دریافت می‌کنیم. تاثیر و کیفیت هیجانی محیط پیرامون  مهم‌ترین بخش رابطه فرد با محیط است همچنین کیفیت عاطفی محیط عامل اصلی در تعیین اخلاق و منش و خاطرات مرتبط با یک موقعیت است و می‌تواند بر سلامت و تندرستی فرد اثر گذارد.

تعاریف برخی از اصطلاحات در روانشناسی

  • هیجان: عواطف یا هیجانات در روان‌شناسی معمولاً به رفتار و احساس‌ها، واکنش‌های عاطفی، تغییرات فیزیولوژیک و تجارب ذهنی اشاره دارند.
  • دوره‌ی هیجان: دوره‌ی هیجانی به حالتی می‌گویند که محیط و مکان شدیدا بر رفتار انسان تاثیر بگذارد.
  • آمادگی هیجان: آمادگی هیجانی به تمایل پایدار فرد در پاسخ به موقعیت‌های برانگیزاننده هیجانی محیط گفته می‌شود.
  • ارزیابی عاطفی: ارزیابی عاطفی در واقع نسبت دادن کیفیت عاطفی به یک شی (اکسسوری) یا جایگاه است به عبارت دیگر یه ظرفیت یک شی یا جایگاه در برابر تغییر حالت خلقی اشاره دارد.

نتیجه‌گیری

محیط پیرامون انسان نقش موثری در اخلاق و منش و حتی سلامت روحی انسان دارد و چون در روانشناسی سنتی اشاره‌ای به محیط نشده بود نیاز به روانشناسی خاصی که تعامل انسان با محیط را توصیف کند احساس می‌شد در واقع در روانشناسی محیط تعامل انسان با ابعاد فیزیکی-معماری یا نمادی محیط مورد بررسی قرار می‌گیرد.

 


مبل اوین

**              مبل اوین              **

دیدگاه‌ها ۰

*
*